Patroni naszych ulic

Linneusz Karol (Linnaeus) 1707- 1778

Był synem pastora, urodził się we wsi Rashult w południowej Szwecji. Od dzieciństwa interesował się przyrodą, szczególnie botaniką; wybór studiów medycznych jest wobec tego zrozumiały, jako że ziołolecznictwo stanowiło istotną część ówczesnej sztuki medycznej.

Studiował na uniwersytetach w Lund i w Uppsali. Studiując na tym ostatnim uniwersytecie sprawował funkcję ogrodnika w uczelnianym ogrodzie botanicznym. W 1732 r. odbył długą podróż badawczą po Laponii, opisując wiele nowych gatunków roślin, jego sprawozdanie zawierało też obserwacje, dotyczące tamtejszej ludności. Uzupełniał swoje studia w Holandii, gdzie uzyskał tytuł doktora na uniwersytecie w Harderwijk. Zresztą formalne ukończenie studiów było warunkiem zgody na małżeństwo, jaki postawił jego przyszły teść.

W Holandii udało mu się pozyskać życzliwość zamożnych sponsorów, dzięki czemu ukazało się jego dzieło Systema naturae (wyd. I 1735, później rozbudowywane w kolejnych wydaniach, było ich 12 za życia autora). Zawierało ono opis kilku tysięcy gatunków roślin i zwierząt oraz propozycję systemu ich klasyfikacji (nazwy nadane przez niego oznaczane są dziś skrótem "L"). System tam zaproponowany stał się podstawą współczesnej taksonomii. W 1737 r. opublikował Genera Plantarum, dzieło zawierające system klasyfikacyjny roślin oparty na obserwacji sposobu ich rozmnażania. Przyjęte tam zasady nomenklatury botanicznej są uznawane do dzisiaj.

W sprawie powstawania gatunków był zwolennikiem kreacjonizmu, dopuszczał jednak możliwość powstawania nowych gatunków drogą ich krzyżowania. W 1738 wraca do Szwecji, praktykuje jako lekarz w Sztokholmie, a od 1742 jest profesorem na Uniwersytecie w Uppsali. Został też pierwszym prezesem powstającej wówczas Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk. Otrzymał tytuł szlachecki oraz funkcję lekarza dworu królewskiego. Jego aktywność naukową ograniczył atak apopleksji w 1774 r., po którym zaprzestał wykładów, a także przeżyty zawał serca. Zmarł w Uppsali.

Rok 2007 (300-lecie urodzin) obchodzono w Szwecji jako Rok Linneusza.


Tomasz Szczepański

4010