Patroni naszych ulic

Tadeusz Korsak (ok. 1741-1794)

Poseł na Sejm Czteroletni i generał major w Powstaniu Kościuszkowskim, poległy w obronie Pragi, jest patronem małej ulicy na Pradze Północ.

Dane o jego życiu są niepełne, a utrudnia pisanie o nim fakt, że równolegle było czynnych kilku Korsaków.

Pochodził z rodziny szlacheckiej z Wielkiego Księstwa Litewskiego, osiadłej głównie w Ziemi Połockiej (Białoruś). Po ukończeniu szkoły jezuickiej (aż do połowy XVIII w. jest to pewien standard wykształcenia dla średniej szlachty) rozpoczął karierę w palestrze wileńskiej, zostając w 1787 r. sędzią ziemskim wileńskim. Nominacja doszła do skutku, pomimo sprzeciwu Karola Radziwiłła (z przydomkiem "Panie Kochanku"), sprawa oparła się o króla, który poparł Korsaka. W 1790 r. Korsak zostaje posłem. W sejmie skupiał się na problematyce wojskowej i skarbowej, uważając te dziedziny za najważniejsze, mniejszą wagę przywiązując do reform ustrojowych. Opracowywał własne projekty, których uchwalenie miało przynieść dodatkowe dochody na wojsko.

Bardziej zrozumiale w związku z tym wygląda jego początkowy sprzeciw wobec uchwalenia Konstytucji 3 Maja 1791 r. Należy też dodać, że miał on także powody formalne - na sesji 3 maja podnosił kwestię, że uchwala się ustawę z pogwałceniem procedury. Wobec powszechnego poparcia Ustawy Majowej zmienił jednak zdanie i 5 maja też ją zaprzysiągł. (W 1792 r. wydrukował odezwę, w której wyjaśniał swoje stanowisko, popierając Konstytucję).

W 1794 r., po wybuchu Powstania Kościuszkowskiego, stawił się w Wilnie na czele kilkudziesięciu chłopów, otrzymał szarżę generała majora milicji woj. wileńskiego. Był członkiem Komisji Porządkowej woj. wileńskiego. Brał udział w walkach o Wilno w lipcu 1794 r.

Najprawdopodobniej wraz z wycofującymi się siłami polskimi z Litwy znalazł się w Warszawie. Poległ 4 listopada na szańcach Pragi, podczas szturmu wojsk Suworowa.


Tomasz Szczepański
Literatura:
Polski Słownik Biograficzny

3867